Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς Χίος

Καραγκιόζης Χατζιαβάτης Μπάρμπα Γιώργος

Ενδυμασίες - Ρουχισμός

Ανδρική επίσημη: Οι άνδρες σ΄όλα τα χωριά φορούσαν τη γνωστή νησιώτικη παραδοσιακή ενδυμασία, με μικρές παραλλαγές.

Εσωτερικά φορούσαν άσπρη πουκαμίσα, καμποτένια ή διμιτένια, κεντημένη στη λεμωσιά. Εξωτερικά φορούσαν: α)Το φαντό πουκάμισο β)Το γιλέκο γ) Η βράκα ή σέλλα ή σαλβάρι Έδενε με βρακοζώνα στη μέση. δ) Το ζωνάρι. Είχε πλάτος γύρω στα 15 εκατοστά και μήκος 2 έως 2,5 μέτρα. ε) Ο σουρτούκος. Ήταν ένα είδος παλτού, που τον φορούσαν τον χειμώνα. στ) Στο κεφάλι φορούσαν σκούφο βελούδινο ή φέσι ή και μαντίλα. Οι Καλαμωτούσοι φορούσαν μαντίλα, που σταύρωνε μπροστά κι άφηνε ακάλυπτο όλο το πρόσωπο. ζ) Στα πόδια φορούσαν τα λεγόμενα τουρλούκια. Ήταν κάλτσες χοντρές υφασμάτινες ή πλεκτές. η) Τέλος οι κουντούρες ήταν χοντρά παπούτσια παντοφλέ, συνήθως μαύρα. Τις καθημερινές φορούσαν τα γεμενιά (χοντροπάπουτσα), ενώ πολλοί κυκλοφορούσαν ξυπόλητοι.

Ανδρική καθημερινή: Τις καθημερινές οι ενδυμασίες ήταν απλές και από φτηνά και γερά υφάσματα. Στο κεφάλι, σχεδόν όλοι, φορούσαν μαντήλες άσπρες ή πολύχρωμες, που έδεναν διαφορετικά, ανάλογα με τις τοπικές συνήθειες. Όλοι επίσης φορούσαν τη μπροστέλλα ή προστέλλα (ποδιά), μονόχρωμη ή ριγωτή, που΄δενε με κορδόνια κι είχε στη μέση ή στην άκρη δεξιά μια μεγάλη τσέπη. Οι Πυργούσοι φορούσαν διαφορετική ενδυμασία, την «ποδιά». Αυτή αποτελούνταν από το βρατσί (άσπρο στενό παντελόνι), την πουκαμίσα, το ζωνάρι, το γιλέκο, τον τσερβέ (κεντητό μαντήλι που΄πεφτε στην πλάτη), τον σκούφο ή η μαντήλα, η μπροστέλλα, τα τουρλούκια κι οι κουντούρες.

Γυναικεία επίσημη: Επειδή στη γυναικεία στολή υπήρχαν πολλές παραλλαγές, έγινε μια προσπάθεια να περιγραφούν οι ενδυμασίς, που είχαν κοινά στοιχεία στα περισσότερα χωριά. Πάντως η μεγαλύτερη διαφορά που τις ξεχώριζε ήταν στο δέσιμο του κεφαλομάντηλου. Οι γυναίκες εσωτερικά φορούσαν: α)Την ποκαμίσα β) Την καμιζόρα ή μισοφόρι γ) Το βρατσί ή βρακί, φαρδί, συνήθως καμποτένιο, κεντημένο στις κάτω άκρες. Στη μέση έδενε με βρακοζώνα. Εξωτερικά φορούσαν: α) Το μπούστο β) Τα μπρουτζούκια γ) Τη φούστα ή ποδιά δ) Το ζακετάκι ή σαμάρι ή καμουχάς ε) Τον τσερβέ στ) Τη στόφα ή στηθόπανο ή γεμενί ζ) Στο κεφάλι φορούσαν τη σκούφα ή ντουβέτα, από πάνω το πεσέτο και το στρούντζο ή στρουγγί, για να σφίγγει τα μαλλιά. Από πάνω φορούσαν το σαρίκι ή κεφαλομάντηλο.

Οι νυφικές στολές έμοιαζαν με τις γιορτινές ήταν όμως φτιαγμένες με μεγαλύτερη επιμέλεια και πολλά – πολλά κεντήματα.

Οι γυναικείες καθημερινές ως επί το πλείστον φορούσαν ζακετάκι και μακρύ ως τους αστραγάλους εξωτερικό μισοφόρι. Μπροστά φορούσαν κοντή μπροστέλλα (ποδιά). Στο κεφάλι φορούσαν το μαντήλι, που εξείχε πάνω από το μέτωπο ή και σκούφια μεγάλη, που άφηνε ελεύθερο μόνο το πρόσωπο για να μην τις μαυρίσει ο ήλιος.

(Το κείμενο είναι από το βιβλίο "Μιάν βολάν τσ΄έναν τσαιρόν ήτον..." του Γιάννη Κολλιάρου)

Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΧΙΟΥ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΟΛΥΜΠΟΥΣΟΙ ΧΩΡΙΚΟΙ
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΒΕΣΣΑ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΒΟΛΙΣΣΟΣ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΒΙΚΙ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΛΑΜΩΤΗ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΛΑΜΩΤΗ
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΛΑΜΩΤΟΥΣΟΙ ΧΩΡΙΚΟΙ
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΝΕΡΟΚΟΥΒΑΛΗΤΡΙΑ ΚΑΛΑΜΩΤΗΣ
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΛΛΙΜΑΣΙΑ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΜΠΙΑ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΑΡΔΑΜΥΛΑ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΚΟΥΡΟΥΝΙΑ info
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΝΕΝΗΤΑ
Λαογραφικό Μουσείο Καλλιμασιάς - Ενδυμασίες - ΡουχισμόςΠΥΡΓΙ info